Η ΡΙΖΑ

           Η ΡΙΖΑ

Η σκέψη είναι σαν το δέντρο - αν  ακολουθείς προς τα εκεί

που βγαίνει ο κορμός του θα βρεις τη ρίζα του.

Η ρίζα αυτή σου φυλάει μεγάλη έκπληξη- στην άκρη της

είναι η πρώτη σου κίνηση προς το άγνωστο που έγινε το αποτέλεσμα της

αναζήτησης σου.

Η ρίζα αυτή σου δείχνει πόσο άλλαξε η πορεία σου.

Η ρίζα αυτή είναι αυτό που είχες ξεχάσει.

Θα βρεις την αρχή , το ξεκίνημα και θα καταλάβεις

πόσο μακριά σε πήγε αυτό που στροβιλίζει μέσα σου,

αυτό που απαντά στο δικό σου το  όνομα .

Το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να το δεχτείς.

Συνήθως αυτό το «μόνο» μετατρέπετε σε ασήκωτο βάρος,

επειδή ακολουθώντας τη σκέψη του ο άνθρωπος πηγαίνει προς

το βάθος το δικό του που περίμενε αλλιώς…

Και όταν επιτέλους έχει φτάσει εκεί ,σκεπτόμενος αυτά

που μπορεί να χάσει, αρνείται να δεχτεί αυτό που βλέπει.

Και αυτό είναι γυμνό, χωρίς να έχει τα περιττά του πολιτισμού,

χωρίς να προσαρμόζεται σε προσωρινό συμφέρον.

Αυτό γυμνό είναι ο ίδιος ο άνθρωπος.

Και ο άνθρωπος φοβάται το ίδιο του  εαυτό .

Ψάχνοντας για την απάντηση από κει που την βρήκε

γυρίζει μόνος με άδεια τα χέρια του ,

αφήνοντάς την να παραμείνει εκεί

στο βάθος όπου οι άλλοι δε θα τη ψάχνουν ποτέ…

 Σάνια Βόινοβιτς 3/10/2012.

ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΥ ΛΑΦΑΤΟΥ

Γιατι να φευγουν της νιοτης τα χρονια , γιατι τα νιατα γοργα να κυλουν?

και να μην ειναι και αυτα χελιδονια που ταξιδευουν και παλι γυρνουν?

γιατι να φευγουν της νιοτης τα χρονια και να μην ειμαστε παντα παιδια? 

γιατι να φευγουν της νιοτης τα χρονια κι αναμνισεις να ζουν στην καρδια?

καποτε θα γερασουμε θα ασπρισουν τα μαλια μας, 

παπουδες σαν γενουμε με τα βαρια γυαλια θα νοσταλγουμε με καιρο τα χρονια τα παλια,

και τις ιδεες που ειχαμε σαν ειμαστε παιδια!!!

14 /3/ 1987

ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΛΑΦΑΤΑΣ

ΟΙ ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΜΟΥ ΖΩΗ Ε'

ΟΙ ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΜΟΥ ΖΩΗ Ε’

            (ΕΜΕΙΣ ΤΡΕΛΟΙ ΚΑΙ ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΜΕΝΟΙ )

            Δούλευα μαζί με τους πρόσφυγες ,με αλκοολικούς, με ανθρώπους βίαιους ,με γυναίκες παντρεμένες με τα ρεμάλια που τις δέρνανε , με νεαρούς που ήδη στα δέκα εφτά τους ήξεραν ότι θα συνεχίσουν τις ζωές τους στα υπόγεια της κοινωνίας που ως ανώτατο αγαθό είχε το χρήμα που καταπατάει τα πάντα μπροστά του. Όλοι μας ξέραμε ότι είμαστε αναλώσιμοι .

            Δούλευα με τις γυναίκες που έγκυος πήγαιναν να σηκώνουν τα τελάρα και έτσι χάνανε τα παιδιά ή τα ξεφόρτωναν εάν η εγκυμοσύνη ήταν ανεπιθύμητη. Δούλευα με τους άνδρες που όλα αυτά έβρισκαν «αστεία» και γέλαγαν   με τις συμφορές των γυναικών. Δούλευα με τις γυναίκες που έπαιζαν με τους άνδρες και τους κάνανε να « τρώνε από το χέρι» τους υπάκουα λες και είναι σκυλιά.

            Δεν ήταν κακοί και περισσότεροι θα σου έδιναν το τελευταίο τους κομμάτι ψωμιού – κάτι που σπάνια θα συναντούσα ύστερα στη ζωή μου όταν θα γνωρίσω το «καλό κόσμο» που πήγαινε σχολείο , έπλενε τα δόντια του πριν πάει για να κοιμηθεί

και είχε ρούχα για κάθε περίσταση. Το « καλό κόσμο» λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο όπως και η φτωχολογιά , με μία μόνο διαφορά – ξέρει να κρύψει αυτά που δεν είναι καθωσπρέπει και να τα τυλίξει σε   διάφορα φούμαρα με μεταξωτές κορδέλες που ύστερα πουλάει ως σαβουάρ βιβρ ή κάτι παρόμοιο που κανένας δεν το αμφισβητεί.

  

 Βαθιά μέσα τους όλοι  αυτοί οι άνθρωποι κουβαλούσαν έναν πόνο που δεν ήξεραν να το ονομάσουν γιατί τους έλειπαν οι κουβέντες, γιατί δεν ήξεραν καν ότι ένα τέτοιο συναίσθημα μπορεί να ονομαστεί. Το μόνο που είχαν στα χείλη τους ήταν η  λέξη «καημός» και η λέξη « μεράκι».

- Ωχ, έχω ένα καημό…πώς να το πω; Κάτι σαν να θέλει να βγει από την ψυχή μου, εδώ είναι, να εδώ στα στήθη μέσα… Με καίει, δεν με αφήνει να ζήσω…- ήταν τα λόγια τους όταν ήθελαν να μου περιγράψουν κάτι που τους βασάνιζε πολύ, κάτι που τους ήταν άφταστο .

- Μεράκι μου είναι και ποιος μπορεί να μου το απαγορέψει; - λέγανε στις στιγμές του απερίγραπτου πόνου, όταν κάνανε αυτό που « ζητούσε η ψυχή τους » χωρίς να υπολογίζουν το πόσο πολύ θα πληγωθούν μετά αφού  πραγματοποιήσουν αυτό που ήθελαν και φτάσουν « εκεί που τους τράβαγε η ψυχή».

            Τους έβλεπα πως είναι σαν να΄ταν κομμένοι στα δυο όταν περίμεναν τα νέα από  τους γιους ή τους συγγενείς που βρισκόταν στο στρατό . Τους έβλεπα όταν με τη χαρά κέρναγαν για τα χαρούμενα γεγονότα  όπως γέννηση του εγγονού. Τους έβλεπα πως τραυλίζουν μεθυσμένοι ή βρίζουν το θεό , το κράτος και τη « μάνα των γραφιάδων από τα γραφεία» , πως προφέρουν τις κατάρες με παράπονο. Παραπονιόντουσαν για τη μοίρα, για την αδικία, για τη φτώχεια που τους σταύρωσε.

            Ορισμένες φορές έπρεπε να είμαι σκληρή απέναντί τους όπως και αυτοί απέναντί μου.

            Μια φορά πήγα να χτυπήσω μια γριά με ένα τελάρο.

            Η ζωή δεν δείχνει την ευσπλαχνία στα πλάσματα καταδικασμένα να ζούνε σε ένα κόσμο που είναι φτιαγμένο έτσι ώστε να τρώει τα κόκαλα  αυτών που δεν έχουν τίποτα μπροστά τους και δεν είχαν και τίποτα ποτέ τους πίσω εκεί απ΄οπου έχουν ξεκινήσει την πορεία τους.

            Η πίκρα που γνώρισα στην αποθήκη με προετοίμασε για όλες τις άλλες  που μου τις φύλαξε η μοίρα για μετά...

Σάνια Βόινοβιτς 2012.

Ή ΤΟ ΕΝΑ Ή ΤΟ ΑΛΛΟ

Ή ΤΟ ΕΝΑ ΄Η ΤΟ ΑΛΛΟ

Ή να συνεχίζεις ή να σταματήσεις
Ή να κάνεις ή να μην κάνεις
Ή να ζεις ή να πεθάνεις
Ή να τα αφήσεις όπως είναι ή να τα αλλάζεις
με αντάλλαγμα τον πόνο
Ή να είσαι ή να μην είσαι
Ή να έχεις ή να μην έχεις
Ή το ένα ή το άλλο
μεταξύ τους περνάει η ζωή σου
και πολλές φορές δεν προλαβαίνεις
να την κάνεις δική σου
Μεταξύ τα δύο '' ή ''
στα στενά τους περιθώρια
προσπαθείς να πραγματοποιήσεις τον
πόθο σου για την ελευθερία
Μεταξύ τις επιλογές αυτές
νιώθεις  την ασφυξία 
και απέραντη θλίψη 
γιατί χρειάζεσαι την δύναμη
του Ηρακλή
ενώ πολύ καλά ξέρεις
ότι είσαι μόνο ό άνθρωπος

Σάνια Βόινοβιτς
30/09/2012

ΟΙ ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΜΟΥ ΖΩΗ Δ'

            Η ομάδα μας ήταν γνωστή ως « ομάδα των τρελών και καταδικασμένων».

Δουλέψαμε έξω όταν έβρεχε , σπρώχναμε το τρακτέρ όταν το χιόνι ήταν πάνω από τα γόνατά μας. Φορτώναμε  τις νταλίκες . Κουβαλάγαμε όλη την ημέρα  σάκους με πατάτες. Μετέφερα τριάντα κιλά στον ώμο μου ενώ είχα 45 κιλά. Κανένας  δε μας εκτιμούσε εκτός από τους λαθρεμπόρους που κέρδιζαν το χρόνο λόγω της ταχύτητάς  μας με την οποία φορτώναμε τα φορτηγά τους.

            Για να μας δείξουν πως μπορούν να μας κάνουν ό,τι  θέλουν μας ανάγκαζαν

να σκάβουμε με φτυάρια  τα σάπια φρούτα που είχαν ανακατευτεί με τα σκατά.

-Άιντε , σκάψτε, πιο βαθιά! Ψάξε με τα χέρια σου, δε θα πάθεις τίποτα..!- φώναζε η προϊστάμενη τρώγοντας τα σπόρια. – Να τελείωνες σχολείο για να μη γινόσουν εργάτρια – έλεγε εάν κάποια από τις γυναίκες τολμούσε να της πει κάτι.

            Η μόνη που μπορούσε να την «κανονίσει »ήταν η γιαγιά Πέκε. Ήταν ήδη πενήντα χρονών και όλη της τη ζωή δούλευε για μεροκάματο.

- Εσύ, προϊσταμένη , ξέρεις γιατί είσαι έτσι, ε;

- Γιατί, Πέκε;

- Γιατί δεν έχεις άνδρα. Άκου που σου λέει η γιαγιά….

            Η δουλειά σταμάτησε αμέσως και άρχισε το γέλιο.

     Το γέλιο που κάναμε πλήγωσε την προϊσταμένη, αλλά δεν είπε τίποτα.

- Γυναίκες, πάω στα γραφεία και εσείς όταν τελειώσετε από δω πηγαίνετε στην αποθήκη…

- Καλά της είπες της βρόμας, Πέκε!

-Μα, δεν μπορεί κανείς να τα βάλει με τη γιαγιά Πέκε, βρε γυναίκες, γιατί η γιαγιά έχει δει πολλά! Τώρα θα μας αφήσει ήσυχες.

            Ποτέ ξανά δε μας έβαλε να φτυαρίσουμε τα σάπια και τα σκατά.

Ακόμα και « τρελοί και καταδικασμένοι» έχουν ψυχή που κάποιες στιγμές νιώθει ότι έχει χορτάσει τις προσβολές .

ΣΑΝΙΑ ΒΟΪΝΟΒΙΤΣ 2012.

ΟΙ ΣΤΙΓΜΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΜΟΥ ΖΩΗ Γ'

      Όταν έκανε πολύ κρύο , τόσο κρύο που το νερό στον κουβά έγινε πάγος ,

ο προϊστάμενος μας έδινε να πιούμε κρασί. Ήμασταν  είκοσι άτομα που δουλεύαμε στις αποθήκες. Μερικοί γίνανε αλκοολικοί εξαιτίας της συνήθειας να διώχνουμε το κρύο με το ποτό.

Στη γραμμή του μετώπου που βρισκόταν κάπου δεκαπέντε χιλιόμετρα πιο μακριά ακουγόταν τα τανκς. Όταν πηγαίναμε να πετάξουμε τα σάπια φρούτα τα ακούγαμε και δε λέγαμε τίποτα – μας έφταναν οι δικές μας συμφορές και πείνα.                                           

Ο νεαρός που εργαζόταν μαζί μου ήταν μόνο πέντε χρόνια μεγαλύτερός μου

και ήδη δεν είχε δόντια. Οδηγούσε τρακτέρ και βοηθούσε στις αποθήκες. Κάπνιζε πολύ. Οι κοπέλες από τα γραφεία δεν τον συμπαθούσαν. Ήταν πρόσφυγας και φτωχός. Οι γραφειοκράτες μας αποκαλούσαν με διάφορα ονόματα. Γέλαγαν όταν ερχόμασταν να ζητήσουμε το μεροκάματο. Τους λερώναμε τα γραφεία και βρομάγαμε.

          Όταν είσαι φτωχός φταις. Εμείς ήμασταν η απόδειξη ότι  η φράση αυτή 

αληθεύει .

ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΕΓΩ -Σάνια Βόινοβιτς

ΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΕΓΩ

Κοιτάζω αλλά δε βλέπω 
Μιλάω χωρίς να λέω τίποτα
Πλησιάζω δίχως να αγγίζω
Ακούω ενώ δεν καταλαβαίνω
Είμαι άνθρωπος στον ενικό
στον πληθυντικό δεν εμφανίζομαι
Φαίνομαι αλλά είμαι χωρίς περιεχόμενο 
Παίρνω και δε μοιράζω
Συζητάω αλλά δε νοιάζομαι 

Βηματίζω ενώ δε φτάνω πουθενά 
Αγοράζω πολλά - λίγα μου χρειάζονται 
Η Φύση είναι μια σειρά
από εικόνες στα ντοκιμαντέρ 
Συνομιλώ με υπότιτλους 
γραμμένους με ξένη προφορά
Γράφω με νούμερα
κατανοώ με αριθμούς
Με καταλαβαίνουν αν είμαι μέρος
των στατιστικών ερευνών 
Νιώθω χωρίς συναισθήματα 
Εκφράζομαι δίχως ιδέες 
Συλλογίζομαι χωρίς σκέψεις 
Βρίσκω την ευτυχία χωρίς αρετή
Τραγουδώ χωρίς μουσική 
Σύντομα θα γίνω ένα τέλειο 
πλάσμα:
               από το ζωντανό ον
               θα παραμείνω μόνο ζωντανό
               θα είμαι ζωντανός χωρίς να είμαι ον 

Σάνια Βόινοβιτς   7/2012.